Giải quyết nạn dốt sau Cách mạng tháng Tám 1945: Bài học lịch sử quý báu
Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công vang dội, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn chồng chất. Một trong những thách thức cấp bách và nan giải nhất chính là nạn mù chữ nặng nề do chính sách ngu dân của chế độ thực dân để lại. Tình trạng này không chỉ cản trở sự phát triển kinh tế – xã hội mà còn là mối đe dọa tiềm tàng đối với nền độc lập vừa giành được. Trước bối cảnh đó, Đảng và Chính phủ đã xác định rõ ràng: một trong những biện pháp để giải quyết khó khăn về nạn dốt sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 là đẩy mạnh công tác Bình dân học vụ. Đây được xem là một chủ trương đúng đắn, mang tính chiến lược, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của Đảng ta.
Thực trạng nạn dốt trước năm 1945 là vô cùng nghiêm trọng. Theo thống kê, có đến hơn 90% dân số Việt Nam không biết chữ. Điều này xuất phát từ chính sách giáo dục của thực dân Pháp, chỉ chú trọng đào tạo một bộ phận nhỏ phục vụ cho bộ máy cai trị, còn lại thì bỏ mặc. Họ cố tình duy trì tình trạng dốt nát của nhân dân để dễ bề cai trị. Hậu quả là một bộ phận lớn người dân Việt Nam sống trong cảnh tối tăm, không thể tiếp cận được tri thức, văn hóa, khoa học kỹ thuật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lao động và đời sống tinh thần.
Trước tình hình đó, việc nâng cao dân trí, xóa bỏ mù chữ là nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu. Nó không chỉ là yêu cầu của sự phát triển mà còn là yếu tố then chốt để nhân dân có thể hiểu và bảo vệ thành quả cách mạng, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chính vì vậy, Bình dân học vụ đã trở thành một chiến dịch mang tầm vóc quốc gia, huy động sức mạnh của toàn dân tộc.
Bình dân học vụ: Một trong những biện pháp then chốt
Ngay sau Lễ Độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc và đặc biệt nhấn mạnh: “Vì lẽ gì nước ta còn giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm thì chúng ta phải ra sức chống giặc… Người Việt Nam ngày nay là người Việt Nam tiến bộ.” Lời kêu gọi này đã thổi bùng lên ngọn lửa ý chí và quyết tâm diệt giặc dốt trong toàn dân.
Một trong những biện pháp để giải quyết khó khăn về nạn dốt sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 là thành lập Nha Bình dân học vụ. Nha Bình dân học vụ thuộc Bộ Giáo dục, chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo phong trào xóa mù chữ trên cả nước. Ngay lập tức, các lớp học Bình dân học vụ được mở ra khắp nơi, từ thành thị đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền ngược. Phương châm