Tóm tắt nhanh hành trình lịch sử máy tính đầu tiên
- 1930s: Giáo sư John Atanasoff tại Đại học Lowa thiết kế bản phác thảo về một thiết bị tính toán sử dụng điện và hệ nhị phân.
- 1939: Atanasoff cùng cộng sự ra mắt Atanasoff-Berry Computer (ABC).
- 1943: Anh phát triển Colossus, một máy tính chuyên giải mã tín hiệu quân sự, không công bố rộng rãi.
- 1943-1946: Mỹ phát triển ENIAC, chiếc máy tính điện tử đa năng đầu tiên, chính thức ra mắt tháng 2/1946.
- 1947-1955: ENIAC được cải tiến, tích hợp bộ nhớ và bộ điều khiển, kết thúc hoạt động năm 1955.
Máy Tính Đầu Tiên: Khám Phá Atanasoff-Berry Computer (ABC) và ENIAC
Lịch sử máy tính là một hành trình đầy hấp dẫn, chứng kiến sự ra đời của những cỗ máy thay đổi thế giới. Câu hỏi về chiếc máy tính đầu tiên ra đời khi nào và bởi ai luôn thu hút sự quan tâm của những người yêu công nghệ và lịch sử. Bài viết này sẽ đi sâu vào quá trình hình thành và phát triển của những bộ máy tính tiên phong, từ những ý tưởng ban đầu cho đến các thiết bị điện tử phức tạp, mang đến cái nhìn toàn diện về nền móng của kỷ nguyên số.

Có thể bạn quan tâm: Cách Chụp Màn Hình Máy Tính Đơn Giản Nhất
Khởi Nguyên: Ý Tưởng Về Một Máy Tính Điện Tử
Vào những năm 1930, giáo sư John Atanasoff tại Đại học Lowa đã phác thảo ý tưởng về một thiết bị tính toán hoàn toàn mới. Bản thiết kế của ông mô tả một cỗ máy hình hộp, vận hành bằng điện, có khả năng thực hiện các phép tính dựa trên hệ nhị phân. Đây là một bước đột phá lớn, đặt nền móng cho sự phát triển sau này của ngành công nghệ máy tính.
Năm 1939, sau quá trình nghiên cứu và thử nghiệm không ngừng, giáo sư Atanasoff cùng các cộng sự đã chính thức công bố sáng chế của mình với tên gọi Atanasoff-Berry Computer (ABC). Mặc dù ABC đã hoạt động khá ổn định, nhưng những biến động của Thế chiến thứ II đã buộc giáo sư Atanasoff phải tạm dừng dự án để tham gia vào các công tác quốc phòng cấp bách.
Những Bước Tiến Song Song: Colossus và Z3
Trong khi dự án của Atanasoff bị gián đoạn, các quốc gia khác cũng đang chạy đua trong việc phát triển công nghệ tính toán. Vào năm 1943, Vương quốc Anh đã cho ra đời chiếc máy tính Colossus. Mục đích chính của Colossus là giải mã các thông điệp mật của quân đội Đức Quốc xã, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tình báo thời bấy giờ. Tuy nhiên, do tính chất chiến lược, Colossus không được công bố rộng rãi.
Tương tự, nước Đức cũng đã phát triển một chiếc máy tính mang tên Z3, với chức năng tương tự như Colossus. Tuy nhiên, Z3 cũng không được biết đến rộng rãi do hoàn cảnh chiến tranh.

Có thể bạn quan tâm: Cách Chụp Cuộn Màn Hình Máy Tính Chi Tiết & Hiệu Quả Nhất
Kỷ Nguyên Mới: Sự Ra Đời Của ENIAC
Bước ngoặt lịch sử thực sự đến vào ngày 15 tháng 2 năm 1946, khi chiếc máy tính khổng lồ mang tên ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) được chính thức giới thiệu tại Đại học Pennsylvania, Hoa Kỳ. Quá trình nghiên cứu và phát triển ENIAC bắt đầu từ năm 1943, với sự tham gia của hai giáo sư tài năng tại Đại học Pennsylvania cùng đội ngũ các nhà khoa học hùng hậu, nhằm mục đích phục vụ cho các yêu cầu tính toán của quân đội Mỹ.
ENIAC được coi là chiếc máy tính điện tử đầu tiên có khả năng tái lập trình, thực hiện các phép tính kỹ thuật số một cách đa năng. Sự ra đời của ENIAC đã mở ra một kỷ nguyên mới, khơi nguồn cảm hứng cho các nhà khoa học và thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của công nghệ máy tính trên toàn cầu.
Thông Số Kỹ Thuật và Khả Năng Vượt Trội Của ENIAC

Có thể bạn quan tâm: Cách Tắt Âm Thanh Facebook Trên Máy Tính Và Điện Thoại
ENIAC là một kỳ quan công nghệ của thời đại với cấu tạo vô cùng phức tạp. Chiếc máy tính này sở hữu tới 17.468 ống chân không, 70.000 điện trở, 1.500 rơ-le, 10.000 tụ điện và hơn 5 triệu mối hàn. Lượng điện năng tiêu thụ của ENIAC lên đến 140 kW, đủ để thắp sáng cả một khu vực của thành phố Philadelphia. Với khối lượng 27 tấn, kích thước 2,4m x 0,9m x 30m và chiếm diện tích sàn lên tới 167m², ENIAC xứng đáng với biệt danh “Bộ óc vĩ đại” (Giant Brain) mà báo chí thời bấy giờ đặt cho.
Nhiệm vụ chính của ENIAC là hỗ trợ các đơn vị pháo binh bằng cách thực hiện các phép tính có độ chính xác cao. Một trong những thử nghiệm đầu tiên của ENIAC là xây dựng mô hình toán học cho vụ nổ nhiệt hạch khi kích hoạt “siêu bom” Hydrogen. Sau đó, vào năm 1950, ENIAC đã thực hiện thành công việc dự báo thời tiết với độ chính xác cao. Đáng chú ý, ENIAC còn đóng góp vào chương trình Apollo của NASA, hỗ trợ cho sứ mệnh đổ bộ lên Mặt Trăng.
Nguyên Lý Hoạt Động và Tốc Độ Tính Toán
Ban đầu, khi chưa có bộ nhớ lưu trữ tích hợp, trung tâm hoạt động của ENIAC dựa trên bộ đếm vòng mười vị trí. Các phép đếm được thực hiện thông qua bộ đếm vòng, dựa trên nguyên lý hoạt động của các bánh xe số trong máy cộng cơ học.

Một chu kỳ hoạt động cơ bản của ENIAC chỉ kéo dài khoảng 200 micro giây, tương đương với 5.000 chu kỳ mỗi giây. Để thực hiện phép nhân số 10 với một số có 10 chữ số, ENIAC cần khoảng 14 chu kỳ, tương đương 2.800 micro giây. Đối với các phép tính phức tạp hơn như chia, căn bậc hai hoặc bậc ba, máy tính có thể cần đến 143 chu kỳ, tức 28.600 micro giây, để đưa ra kết quả. Các phép tính càng đơn giản thì thời gian xử lý càng nhanh, và ngược lại.
Những Cải Tiến Quan Trọng Cho ENIAC
Từ năm 1947, ENIAC đã trải qua nhiều cải tiến đáng kể. Ban đầu, hình thức lập trình lưu trữ dưới dạng ROM đã được thay thế bằng lập trình thông qua các công tắc. Đến tháng 3 năm 1948, bộ chuyển đổi đầu đọc cũ được thay thế bằng bộ chuyển đổi sử dụng thẻ IBM tiêu chuẩn, giúp tăng tốc độ lập trình trên máy. Sau khi được chuyển đến Aberdeen, ENIAC còn được tích hợp thêm bảng thanh ghi cho bộ nhớ và một bộ điều khiển bật tắt máy tính.
Mọi hoạt động của ENIAC chính thức kết thúc vào tối ngày 02 tháng 10 năm 1955. Tuy nhiên, di sản mà chiếc máy tính đầu tiên này để lại là vô cùng to lớn. Sự ra đời của ENIAC đã đặt nền móng vững chắc và là bệ phóng hoàn hảo cho sự phát triển vượt bậc của công nghệ máy tính sau này.
Tổng Kết: Di Sản Của Chiếc Máy Tính Đầu Tiên
Trong lịch sử, đã có nhiều thiết bị tính toán được nghiên cứu và ra đời trước ENIAC. Tuy nhiên, ENIAC mới chính là chiếc máy tính đầu tiên thực sự mang tính đa năng và đánh dấu một bước ngoặt quan trọng. Sự xuất hiện của ENIAC không chỉ là sự khởi đầu của một kỷ nguyên phát triển rực rỡ cho khoa học máy tính mà còn là minh chứng cho khát vọng chinh phục tri thức và công nghệ của nhân loại. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và chi tiết nhất về chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới. Khám phá thêm các kiến thức công nghệ chuyên sâu khác tại Trần Du.
